تپههای موسایی
درباره تپههای موسایی
تپههای موسایی روانسر، که در میان مردم محلی با نام «تپه موسی» نیز شناخته میشوند، از مهمترین محوطههای باستانی استان کرمانشاه بهشمار میآیند. این مجموعه شامل چند تپهی تاریخی در نزدیکی یکدیگر است که در بخش جنوبی شهر روانسر و در مسیر جادهی روانسر به کرمانشاه واقع شدهاند و چشماندازی به رشتهکوههای زاگرس دارند.
بر پایهی بررسیهای باستانشناسی، نام «تپههای موسایی» برگرفته از گورستانی کهن منسوب به پیروان حضرت موسی است که در گذشته در نزدیکی این محوطه قرار داشته و امروزه تنها نشانههایی از آن برجای مانده است. این محوطهی باستانی با وسعتی بیش از دو هکتار، از کهنترین آثار تاریخی شهرستان روانسر و استان کرمانشاه محسوب میشود.
نخستین کاوشهای علمی در تپههای موسایی توسط گروهی از باستانشناسان آمریکایی و کانادایی انجام گرفت. در نتیجهی این کاوشها، خمرهها، گورخمرهها، سفالینهها و استخوانهای انسانی از دل خاک بیرون آورده شد که برخی از آنها به دورهی اشکانیان بازمیگردند. در کاوشهای بعدی نیز، در یکی از تپههای کوچکتر، آثار دیگری از سفال و ابزارهای فلزی به دست آمد که متعلق به اواخر دوران ساسانی است.
قدمت استقرار انسانی در این منطقه به عصر نوسنگی میرسد و نشانههایی از گورستانی مربوط به عصر مفرغ نیز در لایههای زیرین تپهها شناسایی شده است. این یافتهها نشان میدهد که تپههای موسایی در طول هزاران سال، محل زندگی و فعالیت انسانی بودهاند و از اهمیت تاریخی، فرهنگی و باستانشناسی ویژهای برخوردارند.
با وجود آسیبهای وارد شده بر اثر حفاریهای غیرمجاز، فرسایش طبیعی و فعالیتهای کشاورزی، بخشهای سالم این محوطه همچنان ظرفیت بالایی برای پژوهشهای علمی و مطالعات تاریخی دارند و بهعنوان یکی از میراثهای ارزشمند زاگرس میانی شناخته میشوند.
تپههای موسایی کجاست؟
تپههای موسایی مجموعه سه تپه باستانی در جوار هم است که بزرگترین تپه، با ارتفاع بیش از ده متر به یکی از تپههای کوچک چسبیده است و تپه دیگر با ارتفاع دو متر و حاشیه دیوار مانندش، قابل شناسایی است. این مجموعه در جنوب شهر روانسر و حدود 70 کیلومتری شمال غربی جادهی کرمانشاه-روانسر قرار دارد.
فاصلهی تپههای موسایی تا دیگر نقاط مهم استان به شرح زیر میباشد:
- حدود ۶۰ کیلومتر تا شهر پاوه (نزدیک به یک ساعت رانندگی)
- حدود ۲۵ کیلومتر تا شهر جوانرود (حدود ۲۰ دقیقه مسیر)
- حدود ۹۵ کیلومتر تا مجموعهی جهانی بیستون
جاذبههای گردشگری نزدیک به تپههای موسایی
در اطراف تپههای موسایی، گنجینهای از دیدنیهای تاریخی و طبیعی بکر قرار گرفتهاند که بازدید از آنها میتواند برنامهی گردشگری را کامل کند.
از جمله این مکانها:
- گوردخمه روانسر (کوشک فرهاد)
- سراب روانسر
- آرامگاه ویس قرنی
- غار قوریقلعه
پیشنهاد کرمانشاه گشت در سفر به تپههای موسایی
تپههای موسایی در مسیر جادهی کمربندی روانسر قرار دارند و به دلیل فاصلهی اندک از شهر، دسترسی به آنها بسیار آسان است. بازدید از این محوطهی تاریخی رایگان بوده و میتوان با وسیلهی نقلیهی شخصی یا تاکسیهای شهری بهراحتی به آنجا رفت.
محیط اطراف تپهها سنگی، شیبدار و در برخی بخشها ناهموار است؛ به همین دلیل توصیه میشود برای بازدید از این جاذبهی باستانی حتما از کفش مناسب پیادهروی استفاده کنید. یکی از ویژگیهای دلانگیز این منطقه، عبور شاخهای از رودخانهی منشعب از سراب روانسر از نزدیکی تپههاست که چشماندازی زیبا و طبیعی به فضای تاریخی آن بخشیده است.
در گذشته، سازهای کوچک به نام سهسوار در میان درختان کهنسال این محدوده وجود داشته که گفته میشود قدمگاهی منسوب به یکی از امامزادگان بوده است؛ اما متاسفانه این بنا در دوران پهلوی اول از بین رفته و تنها یاد و روایت آن در میان مردم باقی مانده است.
شایان ذکر است که بخشی از این تپهها طی سالهای اخیر به دلیل حفاریهای غیرمجاز و فعالیتهای کشاورزی آسیب دیدهاند. از اینرو کرمانشاه گشت از بازدیدکنندگان میخواهد ضمن رعایت احترام به این محوطهی باستانی، از ورود به بخشهای حساس و دستنخورده خودداری کنند تا این میراث ارزشمند برای نسلهای آینده حفظ شود.
اگر شما نیز تا بحال از تپههای موسایی بازدید کرده اید، تجربه سفر خود به این مکان را در قسمت نظرات بازگو کنید.
اقامتگاه های روانسر
گالری تصاویر تپههای موسایی
