نقش برجسته اردشیر دوم
| روایتگری کتیبه اردشیر دوم |
| Narration of Inscription of Ardeshir II |
| رواية نقش رستم أردشير الثاني |
| 叙述 阿尔达希尔二世岩刻浮雕 |
درباره نقش برجسته اردشیر دوم
طاق بستان یکی از مکانهای مهم آیینی و تشریفاتی در دوره ساسانی بود که به دلیل موقعیت جغرافیایی، طبیعت زیبا و وجود چشمههای زلال، برای برگزاری مراسمهای رسمی و حکاکی نقشبرجستههای سلطنتی انتخاب می شد. کتیبه اردشیر دوم قدیمی ترین نقش برجسته دوره ساسانی در مجموعه تاریخی طاق بستان است که نشاندهنده قدرت، مشروعیت و آیینهای شاهنشاهی در ایران باستان بوده است. این کتیبه که در دل کوه طاق بستان واقع در شمال کرمانشاه حجاری شده، تصویری از تاجگذاری اردشیر دوم را به نمایش میگذارد و در کنار دیگر نقشبرجستههای ساسانی، به عنوان یکی از اسناد مهم تاریخی و هنری آن دوره محسوب میشود. این نقش برجسته شامل سه شخصیت اصلی است:
اردشیر دوم (در مرکز تصویر): او با قامتی بلند و لباس شاهانه، نماد اقتدار و مشروعیت پادشاهی است. در حالی که دست چپش را بر روی شمشیرش گذاشته، دست راست خود را به نشانه احترام و دریافت فره ایزدی به سوی اهورامزدا دراز کرده است.
اهورامزدا (در سمت راست): اهورامزدا، ایزد بزرگ زرتشتی، حلقه نمادین پادشاهی (فره ایزدی) را به اردشیر دوم اعطا میکند که نشان از تأیید الهی حکومت او دارد.
میترا (در سمت چپ): ایزد میترا به عنوان نماد پیمان و نگهبان پادشاهی، با هالهای از نور پشت سرش ایستاده و شاخه ای از گیاه مقدس برسم در دستش گرفته است، در حالی که در زیر پایش گل نیلوفر دیده می شود.
پیکری که در زیر پای اردشیر دوم و اهورامزدا افتاده است به احتمال زیاد نماد دشمن شکستخورده ساسانیان، یعنی امپراتور روم (ژولیان) یا یکی از مدعیان داخلی قدرت است. این عنصر، بیانگر پیروزی و غلبه اردشیر دوم بر دشمنانش است. اردشیر دوم در سال ۳۷۹ میلادی، پس از درگذشت شاپور دوم، بر تخت نشست و تا سال ۳۸۳ میلادی به مدت 4 سال حکومت کرد. دوران او کوتاه بود و با چالشهای داخلی و رقابت میان خاندانهای قدرتمند ساسانی همراه شد.
این نقشبرجسته تأکیدی بر مشروعیت سلطنت او و پیوندش با ایزدان زرتشتی بود. اردشیر دوم در این دوران تلاش کرد با جلب حمایت موبدان و اشراف، موقعیت خود را در سلسله ساسانی تثبیت کند، و این کتیبه نیز یکی از راههای او برای نمایش این مشروعیت به شمار میرفت.
نقش برجسته اردشیر دوم کجاست؟
کتیبه اردشیر دوم در مجموعه تاریخی طاق بستان، در شمال شهر کرمانشاه واقع شده است. این نقشبرجسته، یکی از نخستین آثار ساسانی در طاق بستان است و بر روی دیوارهای سنگی در کنار دیگر کتیبهها و نقشهای شاهان ساسانی حجاری شده است.
طاق بستان، به دلیل موقعیت ویژه خود در میان کوه و چشمههای طبیعی، یکی از مهمترین مکانهای تاریخی و آیینی دوره ساسانی محسوب میشود. در این مجموعه، علاوه بر کتیبه اردشیر دوم، نقشبرجستههای دیگری از شاهان ساسانی مانند شاپور دوم، شاپور سوم و خسرو پرویز نیز دیده میشود.
کتیبه تاجگذاری اردشیر دوم، در کنار سنگنگارههای بزرگتر طاق بستان قرار دارد و تصویری از او را در حال دریافت فره ایزدی از اهورامزدا و میترا به نمایش میگذارد. این اثر ارزشمند، نمادی از مشروعیت شاهنشاهی و قدرت ساسانیان است که در قلب استان کرمانشاه، در میان کوههای باشکوه زاگرس، جاودانه شده است.
نقش برجسته اردشیر دوم مربوط به چه زمانی است؟
کتیبه اردشیر دوم مربوط به اواخر قرن چهارم میلادی، بین سالهای ۳۷۹ تا ۳۸۳ میلادی است. این نقشبرجسته در دوره حکومت اردشیر دوم ساسانی (حکومت: ۳۷۹-۳۸۳ میلادی) حجاری شده است و یکی از نخستین نقشهای ساسانی در مجموعه طاق بستان محسوب میشود.
گالری تصاویر نقش برجسته اردشیر دوم
سلام طاق بستان با مدیریت اشتباه که باعث شده آب دقیقا از جلوی سنگ نگاره ها عبور بدن در معرض نابودی قرار گرفته رطوبت مداوم آب باعث تخریب وحشت ناک میشه قبلا به این شکل نبود چند سالی میشه که آب رو از اونجا عبور دادن که کار اشتباهی محسوب میشه ما که نتونستیم میراث و اثر خوبی برای آیندگانمان بجای بگذاریم حداقل تو دوره ای که زندگی میکنیم تخریبش نکنیم.