نقش برجسته مهرداد دوم
| روایتگری نقش برجسته مهرداد دوم |
| Relief and Relief and Inscription Mithridates II |
| رواية النَّقْشُ البَارِزُ وَالنَّقْشَةُ لِمِهْرْدَادَ الثَّانِي |
| 叙述 米特里达梯二世浮雕与铭文 |
درباره نقش برجسته مهرداد دوم
در دامنهی پرهیبت کوه بیستون، نهچندان دور از کتیبهی داریوش بزرگ، یادگاری سنگی از دوران اوج اشکانیان خودنمایی میکند: نقشبرجسته مهرداد دوم، شاه مقتدر و سیاستمدار اشکانی که از سال ۱۲۴ تا ۸۸ پیش از میلاد، بیش از سه دهه بر گسترهی پهناور ایرانزمین فرمان راند.
بر اساس پژوهشهای باستانشناس نامدار فرانسوی-اوکراینی، رومن گیرشمن، این اثر، کهنترین نقشبرجسته شناختهشده از عصر اشکانیان است و حدود یکصد سال پیش از میلاد، بر بدنهی سنگی بیستون حکاکی شده. این تصویر در قابی سنگی به طول بیش از ۶٫۵ متر و عرض حدود ۳٫۵ متر، معادل نزدیک به ۲۵ مترمربع، حجاری شده و تا امروز بر جای مانده است.
توصیف صحنه
در این نقش، مهرداد دوم با قامتی راست، شمشیر بر کمر بسته و دست راست را به نشانهی پاسخ به احترام حاضران بالا آورده است. روبهروی او پنج تن از بزرگان و ساتراپهای (والیها) اشکانی ایستادهاند. هر یک با دست راست پیشکشی را تا برابر چهره بالا آوردهاند؛ نمادی از احترام و بیعت با شاه.
بر بالای این پیکرهها، کتیبهای به زبان یونانی دیده میشود که نام و عنوان افراد را از چپ به راست چنین معرفی میکند:
۱. کوهزاد – یکی از بزرگان دربار
۲. مهراد – شخصیت برجسته سیاسی
۳. مهرداد رازدار – معتمد و محرم اسرار شاه
۴. گودرز، شهربانِ شهربانان – والی ارشد که بعدها بر بخشهایی از قلمرو اشکانی حکومت یافت
۵. و در نهایت شاه شاهان بزرگ، مهرداد دوم
این ترکیب، نهتنها نمایشگر جایگاه و هرم قدرت در دربار اشکانی است، بلکه تصویری کمنظیر از پیوند وفاداری، سیاست و هنر در ایران باستان را به نمایش میگذارد.
آسیبها و تغییرات
با گذر زمان، این اثر ارزشمند دچار فرسایش طبیعی و دخالتهای انسانی شد. در دوره صفوی، شیخعلیخان زنگنه، وزیر شاه سلیمان، کتیبهای سنگی را در پایین این نقش نصب کرد که بخشی از جزئیات پایینی آن را تراشید و ترکیب اصلی را تغییر داد. افزون بر آن، در دوران اشکانی نیز بخشی از تصویر با حجاریهای ثانویه، احتمالاً به فرمان گودرز، دگرگون شده است.
جایگاه تاریخی
دورهی سلطنت مهرداد دوم را نقطهی اوج اقتدار اشکانیان میدانند. این شاهنشاه با تثبیت مرزها، گسترش روابط دیپلماتیک و سرکوب شورشها، پایههای قدرت این دودمان را مستحکم ساخت. نقشبرجستهی او در بیستون، سندی زنده از آن روزگار پرشکوه و نشانی از پیشینهی هزاران سالهی این سرزمین است.
نقش برجسته مهرداد دوم کجاست؟
نقشبرجسته مهرداد دوم در دل مجموعه تاریخی و جهانی بیستون قرار دارد؛ گنجینهای بیهمتا که در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده و یکی از شاخصترین یادمانهای ایران باستان است.
این مجموعه باستانی در دامنهی کوه سترگ بیستون و در حاشیهی شهر کنونی بیستون واقع شده است. جایگاه آن، درست بر مسیر تاریخی و امروزی راه همدان به کرمانشاه، سبب شده تا دسترسی به آن برای گردشگران بسیار آسان باشد.
بیستون در فاصلهای کوتاه از مراکز شهری و استانی قرار دارد و بازدیدکنندگان میتوانند در کنار تماشای نقش مهرداد دوم، از دیگر آثار شگفتانگیز این مجموعه تاریخی نیز دیدن کنند و سفری به اعماق تاریخ ایران باستان را تجربه نمایند.
فاصله و زمان مورد نیاز برای رسیدن به مجموعه بیستون و بازدید از جاذبه نقش برجسته مهرداد از برخی از مهمترین نقاط شهری به شرح زیر است:
- فاصله نقش برجسته مهرداد دوم از شهر هرسین سی کیلومتر و سی دقیقه است.
- فاصله نقش برجسته از شهر کرمانشاه سی و پنج کیلومتر و سی و پنج دقیقه است.
- فاصله نقش برجسته مهرداد از شهر تهران چهارصد و شصت کیلومتر و شش ساعت است.
- فاصله نقش برجسته از شهر همدان صد و پنجاه کیلومتر و دو ساعت و بیست دقیقه است.
نقش برجسته مهرداد دوم مربوط به چه زمانی است؟
نقشبرجسته مهرداد دوم در مجموعه جهانی بیستون، به دوران پادشاهی اشکانیان تعلق دارد؛ سلسلهای که نزدیک به ۴۷۱ سال بر ایران حکومت کرد. دورهی اشکانی از حدود سال ۲۴۷ پیش از میلاد (بیش از ۲۲۰۰ سال پیش) آغاز شد و تا سال ۲۲۴ میلادی ادامه یافت.
مهرداد دوم، پس از مهرداد یکم و اشک یکم، سومین پادشاه برجستهی این دودمان بود و در فاصلهی سالهای ۱۲۴ تا ۸۸ پیش از میلاد بر ایران فرمان میراند. نقش او در بیستون، صحنهای باشکوه از شاه و پنج تن از بزرگان اشکانی را به تصویر میکشد و یکی از معدود اسناد تصویری این دوران است.
گالری تصاویر نقش برجسته مهرداد دوم
سلام بهتر است در این صفحه توضیحات نقش برجسته هممم بیاید که این نقش راوی چه داستان یا واقعه ای است
تقسیم وظایف ازطرف مهرداددوم اشک نهم به چهارنفرازساتراپهاست
ممنون از بیان دیدگاهتون و سپاس از توجه شما. حتما این بخش به متن فوق اضافه خواهد شد.