آتشکده قلعه داور
درباره آتشکده قلعه داور
آتشکدهی قلعهداور در منطقهی زرده، از توابع شهرستان دالاهو، و در میان روستای بانزرده (زردهی بالادست) واقع شده است. روستای بانزرده در ورودی درهای قرار دارد که مسیر مجموعهی تاریخی و زیارتی بابایادگار از آن عبور میکند.
این آتشکده، که یکی از آثار ارزشمند و باستانی این منطقه به شمار میرود، به درستی با هر دو نام «آتشکدهی اشکانی» و «آتشکدهی ساسانی» شناخته میشود. دلیل این نامگذاری نه تنها قدمت و پیشینهی تاریخی آن، بلکه وجود دو سازهی متفاوت با سبک معماری خاص در دو دورهی اشکانیان و ساسانیان است. یافتههای باستانشناسی نشان میدهد که بنای اولیهی این سازه در دوران اشکانی ساخته شده و در آن زمان نیز بهعنوان آتشکده مورد استفاده بوده است.
در دورهی ساسانیان، این بنا تغییراتی اساسی را تجربه کرده است. بر اساس مدارک بهدستآمده از نخستین کاوشهایی که منجر به ثبت این اثر بهعنوان یکی از آثار ملی شد، نقشه و ساختار سازه در این دوره تغییر یافته و حتی در سالهای پایانی عصر ساسانی به کارگاه شیشهگری یا ساخت لوازم شیشهای تبدیل شده است.
با توجه به شواهد و کاوشهای متعدد، میتوان با اطمینان گفت که بنای اولیهی این آتشکده در دورهی اشکانیان ساخته شده و کاربرد آتشکدهای داشته است. اما با تغییر حکمرانی و روی کار آمدن ساسانیان، اینان به سبک و سیاق معماری خود، آتشکدهی دیگری را بر جای آتشکدهی اشکانی بنا کرده یا تغییرات عمدهای در سازهی آن اعمال کردهاند.
اهمیت آتشکدهی قلعهداور در منطقهی بانزرده، به موقعیت ویژهی آن در میان یک مجموعهی باستانی بازمیگردد. این مجموعه شامل سازههایی همچون قلعهی یزدگرد، زندان، سربازخانه، دروازهها، برجها و دیوارهای قلعه است. هرچند امروزه بخش زیادی از این مجموعه با خانهها و باغهای روستایی از هم جدا شده است، اما طرح کلی آن همچنان قابل تشخیص است.
در این دورنمای کلی، بهنظر میرسد که آتشکدهی قلعهداور و حتی خود قلعهی داور در مرکز و مهمترین بخش این مجموعه قرار داشتهاند. این موقعیت مرکزی، اهمیت این سازهی باستانی را دوچندان میکند و آن را به یکی از نمادهای ارزشمند تاریخ و تمدن اشکانی و ساسانی تبدیل کرده است.
آتشکده قلعه داور کجاست؟
آتشکدهی قلعهداور در مجموعه بزرگ و پرتعدادی از آثار تاریخی و باستانی در منطقهی بانزرده، واقع در بخش ریجاب شهرستان دالاهو قرار دارد؛ بنابراین با توجه به مبدا حرکت، دسترسیهای متفاوتی به این منطقه و بازدید از قلعهداور وجود دارد. برخی از مسیرها از نقاط مهم و فاصلهی آنها تا آتشکدهی قلعهداور به شرح زیر است:
فاصله شهر گهواره تا آتشکدهی قلعهداور حدود هشتاد کیلومتر و بیش از یک ساعت است.
فاصله شهر کرندغرب تا آتشکده قلعهداور پنجاه کیلومتر و یک ساعت است.
فاصله شهر سرپلذهاب تا آتشکده قلعهداور چهل کیلومتر و پنجاه دقیقه است.
فاصله شهر اسلامآبادغرب تا آتشکدهی قلعهداور بیشاز هشتاد کیلومتر و بیش از یک ساعت است.
مکانهای مهم نزدیک به آتشکده قلعه داور
آتشکدهی قلعهداور، متعلق به عصر اشکانی-ساسانی، در یکی از پرجاذبهترین مناطق گردشگری شهرستان دالاهو و استان کرمانشاه قرار دارد؛ بنابراین مکانها و جاذبههای گردشگری زیادی در پیرامون و حریم آن واقع است.
برخی از دیدنیهای تاریخی، مذهبی و طبیعیتفریحی نزدیک به این آتشکده عبارت هستند از:
قلعه یزدگرد، برجهای دفاعی، تپهرش(سیاه)، گنبد گچی، قلعه بهنیا، نقارهخانه، برج دیدبانی آشیهوا و…
ابودجانه، مسجد عبداللهبن عمر، بابا یادگار و…
روستاهای زرده، شالان، سرخهدیزه، ریجاب، حریر و…
آبشار ریجاب، چشمه آناهیتا، چشمه غسلان، آبشار هوله، سراب یاران و…
پیشنهاد کرمانشاه گشت در سفر به آتشکده قلعه داور
به پیشنهاد سامانه گردشگری کرمانشاهگشت، و با توجه به موقعیت آتشکده قلعهداور، در هنگام بازدید از این آتشکده میتوانید بازدید از بابایادگار و قلعهی یزدگرد را نیز در برنامه خود بگنجانید؛ چرا که آتشکده قلعهداور در روستای بانزرده(زردهی بالادست) واقع شده که موقعیت روستا در تلاقی یک سهراهیست؛ و مجموعه مذهبی بابایادگار و مجموعه باستانی قلعهیزدگرد با فاصلهای نزدیک در آن قرار دارند.