تپه گنج دره
درباره تپه گنج دره
گنجینه ده هزار ساله گنج دره با تمدنی 8500 ساله از اولین سکونتگاه های دائمی و اولین روستاهای ایران در دوران نوسنگی است. زمانی که بشر با عبور از دوران پارینه سنگی پا به دنیای جدید می گذارد و زندگی نو را آغاز می کند.
دوران پارینه سنگی به سه بخش قدیم، میانی و جدید تقسیم شده است. بنا بر نظریه باستان شناسان پارینه سنگی در حدود دوازده هزار سال پیش در ایران پایان می یابد. پایانی بر انسان نئاندرتال و آغاز انسان های خردمند یا کرومانیون. تغییری که همراه با تغییر در سبک زندگی انسان ها نیز می باشد، به طوری که سبک زندگی از شکارچی-گردآورنده به یکجانشین تغییر می یابد.
تپه گنج دره از مهمترین و اولین مکانهای ایران است که در سالهای 1965 تا 1969 توسط اسمیت، باستان شناس کانادایی مورد کاوش و حفاری قرار می گیرد. در این بررسیها آثاری از ده هزار سال پیش نمایان شدند اما آغاز تمدن در گنج دره به حدود هشت هزار و پانصد سال پیش بر می گردد. حیوانات اهلی شدند، کشاورزی شروع شد و یکجانشینی شکل گرفت. تغییراتی که برخی از باستان شناسان آن را اولین انقلاب بشر مینامند.
برخی از یافتهها و نتایج بررسیهای گنج دره هرسین به شرح زیر است:
- تپه گنج دره از چند لایه استقرار تشکیل شده است که در پایین ترین و قدیمیترین لایه به آثار ده هزار ساله برخورد میکنیم.
- ظروف سنگی، پیکان سنگی، خشتهای خام و پیکرکهای گلی بخشی از آثار بدست آمده در گنج دره هستند.
- احتمالا در لایههای پایین، محل اسکان انسان ها با شاخهای درخت پوشیده از گل شکل گرفته است.
- حدود چهل اسکلت انسان در تپه پیدا شد که تدفین آنها به صورت درازکش و جنینی بوده است.
- نشانههای اهلی شدن بز را میتوان در رد پای یک بز بر روی خشت گلی در لایههای از تپه گنج دره دید.
- آسیاب سنگی و کوزههای گلی نیز نشان از تولید غذا در اینجا میدهند.
- وجود سه خمره بزرگ سفالی نیز بیانگر نگهداری گیاهان بوده است.
- پیکرکهای گلی حیوانی و انسانی که شمایل زن در نوع انسانی آن نشان دهنده امور آیینی و نمادین در گنج دره بوده است. نمادی از الهه مادر و زایش و باروری.
بر اساس شواهد موجود در معماری گنج دره هرسین و چند تپة باستانی عصر استقرار در دهکدهها ،از اینجا آغاز شد . اقامتگاه های سکونتی در گنج دره با ابعاد کوچک و چینه و خشت خام شکل گرفته است . خشتها مکعب مستطیلی و کوچک است و بعضی از دیوارها با مادة سفید رنگی همچون گچ ، اندود شده است . واحدهای ساختمانی دارای اطاقهای کوچک و انبارهایی در طبقة زیرین هستند و سیلوهای مدوّر برای ذخیرة آذوقه در آنها تعبیه شده است. پوشش سقف اطاقها احتمالاً با حصیر و یا تیرهای چوبی بوده که با گذشت زمان از میان رفته و اثری از آنها باقی نمانده است.
در گنج دره خبری از گنج مادی نیست. نشانی از فلز هم نیست. شی قیمتی و تزیینی هم در آن پیدا نشده و نخواهد بود. چرا که این تپه مربوط به دورهای است که جذابیتی برای سوداگران تاریخ ندارد. اما همچنان برخی از این گروه متوهم در حال زخم زدن بر پیکر بی جان این تپه هستند و آرامش را از خواب پیشینیان گنج دره گرفتهاند. لااقل بگذاریم مردمان گنج دره در آرامش ابدی خود بمانند.
تپه گنج دره کجاست؟
در مسیر کرمانشاه به هرسین و ده کیلومتر مانده به هرسین به دوراهی میرسیم که تابلوی آن مسیر روستای قیسوند را نشان میدهد. در ابتدای مسیر و طی کردن حدود یک کیلومتر، در سمت راست جاده تپه گنج دره نمایان است.
فاصله کرمانشاه تا تپه گنج دره چهل و پنج کیلومتر و چهل دقیقه است.
از مجموعه جهانی بیستون تا گنج دره بیست و دو کیلومتر و هفده دقیقه است.
فاصله تپه گنج دره از هرسین نیز ده کیلومتر و ده دقیقه است.
مکانهای مهم نزدیک به تپه گنج دره
موقعیت تپه گنج دره به شکلی است که در نزدیکی بسیاری از آثار تاریخی و دیدنی مهم قرار دارد. بسیاری از مکانهای دیدنی و نزدیک به تپه گنج دره عبارتند از:
پارک تاریخی هرسین، گوردخمه های اسحاقوند و سرخده.
مجموعه جهانی بیستون، پل چهر، پل کهنه
تخت شیرین، قلعه سرماج، چالابه
پیشنهاد کرمانشاه گشت در سفر به تپه گنج دره
بر اساس تجربه و اطلاعات کاربران و موقعیت مکانی گنج دره توصیه میشود که هنگام بازدید از گنج دره از سایر مکانهای دیدنی نزدیک که در بخش بالا ذکر شدهاند نیز بازدید نمایید. هنگام بازدید از تپه گنج دره و جهت پارک خودرو نکات ایمنی را رعایت نمایید چون که شانه خاکی جاده باریک بوده و در مسیر پیچ جاده قرار دارد.
گالری تصاویر تپه گنج دره
